Gwybodaeth » Y Byd, Ewrop, y DU a Chymru » Gwleidyddiaeth » Gwleidyddiaeth Ewrop
- Mae Ewrop yn gyfandir ffyniannus ac mae gwleidyddiaeth ei gwledydd yn amrywio’n eang
- Mae’r rhan fwyaf o wledydd oddi mewn i Ewrop yn aelodau o’r Undeb Ewropeaidd (yr UE)
Undeb Ewropeaidd
- Undeb ryng-lywodraethol o 25 o aelod-wladwriaethau yw’r Undeb Ewropeaidd
- Nod yr undeb yw creu cynghrair economaidd a gwleidyddol rhwng yr aelod-wladwriaethau, yn arbennig ynghylch masnach
- Dyma aelodau’r Undeb Ewropeaidd:
- Y Deyrnas Unedig
- Gweriniaeth Iwerddon
- Gwlad Belg
- Lwcsembwrg
- Yr Iseldiroedd
- Yr Almaen
- Yr Eidal
- Ffrainc
- Sbaen
- Portiwgal
- Awstria
- Hwngari
- Y Weriniaeth Tsiec
- Gwlad Groeg
- Malta
- Creta
- Lithwania
- Estonia
- Latfia
- Sweden
- Y Ffindir
- Denmarc
- Gwlad Pwyl
- Slofenia
- Slofacia
- Mae’r gwledydd hynny nad ydyn nhw yn yr UE yn cynnwys:
- Norwy
- Y Swistir
- Serbia
- Albania
- Macedonia
- Wcráin
- Belarws
- Rwmania
- Bwlgaria
- Liechtenstein
- Andorra
- Dinas y Fatican
- San Marino
- Bosnia a Herzgovina
- Montenegro
- Gwlad yr Iâ
- Gall y rhai nad ydyn nhw’n aelodau o’r UE ddewis i beidio â bod yn aelodau neu efallai nad ydyn nhw wedi cael eu derbyn oherwydd nad ydyn nhw’n bodloni safonau economaidd yr UE neu oherwydd eu ffordd o drin hawliau dynol yn y gorffennol
- Mae gan y rhan fwyaf o wledydd yr UE arian cyffredin, sef yr Ewro, er nad yw Prydain wedi ymuno ag ef
- Mater mawr sy’n wynebu Prydain yw p’un a ddylai ymuno â’r Ewro ai peidio. Mae’r farn gyhoeddus wedi’i rhannu’n ddwy hanner yn fras, rhwng y rhai hynny sydd eisiau cadw’r bunt a’r rhai sydd eisiau ymuno â’r Ewro. Fodd bynnag, mewn refferendwm, dim ond tua 20% o Brydain sy’n dweud y bydden nhw’n pleidleisio dros ymuno â’r Ewro
Cymru a’r Undeb Ewropeaidd
- Mae’r UE yn cyfrannu llawer at dwf economaidd Cymru. Mae wrthi’n gweithio i gynorthwyo Cymru ym meysydd cymorth datblygu rhanbarthol, lleihau diweithdra, trafnidiaeth, ariannu ymchwil, materion amgylcheddol a chefnogi busnesau bach, ymysg pethau eraill
- Mae Cymru’n manteisio ar filiynau o bunnoedd gan yr UE er mwyn cynorthwyo â datblygiad economaidd, ac mae’n ariannu nifer o brosiectau a sefydliadau yn y wlad, er enghraifft Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn Abertawe sy’n derbyn £3.7 miliwn
- Mae arian yr UE hefyd yn golygu bod pobl Cymru yn rhydd i symud ar draws y 25 o aelod-wladwriaethau
